Worker's Resort

CULTURE

SHARE

Gợi ý để “xây dựng cộng đồng” là gì – Học tập từ 2 cộng đồng lớn tại Berlin

[October 01, 2019] BY Kazumasa Ikoma

Bí quyết xây dựng cộng đồng hỗ trợ các nhà khởi nghiệp tại Berlin, Đức được đưa tin qua 2 bài viết. Trong số trước, chúng tôi đã giải thích bối cảnh tại thành phố Berlin, nơi có tinh thần tự lập mãnh mẽ, hoàn toàn không nhờ cậy vào chính quyền, tự giác hành động và luôn coi trọng năng lực hành động để thực hiện ý tưởng hơn là năng lực đưa ra ý tưởng.

Trong số này, dựa trên thông tin thu thập được từ 2 cộng đồng coworking được rất nhiều người yêu thích tại đây, tôi sẽ đi tìm câu trả lời cho chủ đề bài viết lần này “xây dựng cộng đồng như thế nào để khuyến khích và thúc đẩy các thành viên học tập”. Những năm gần đây tại Việt Nam hình thành nhiều cơ sở coworking, không gian sáng tạo chung và cộng đồng với chủ đề đổi mới. Chính vì vậy, tôi muốn chia sẻ những kiến thức học hỏi được từ Berlin.

2 cơ sở thành công trong xây dựng cộng đồng tại Berlin

Dưới đây là 2 cộng đồng coworking mà tôi tìm hiểu lần này.

Factory Berlin

Factory là cộng đồng coworking bắt đầu từ một cơ sở địa phương được mở ra vào năm 2011. Họ đã tiến hành hoạt động kinh doanh trong 1 ~ 2 năm sau khi khởi nghiệp nhưng không chỉ là một nhà cung cấp không gian coworking thông thường mà họ chú trọng vào “cộng đồng” cùng với quảng cáo COWORKING IS DEAD. Họ tận dụng 2 vị trí tại quận Mitte và công viên Công viên Görlitzer với tổng diện tích 25.000 m2, thông qua việc tổ chức các sự kiện như workshop, cung cấp các ứng dụng thúc đẩy hợp tác online giữa các thành viên, Factory đã vận hành một nền tảng toàn diện về cảm hứng và giáo dục cần thiết cho họ.

Điều có thể coi là một trong những đặc trưng của Factory là câu hỏi được đưa ra khi kiểm tra những người có mong muốn gia nhập cộng đồng này “bạn có thể cống hiến như thế nào cho cộng đồng”. Factory nổi tiếng là cộng đồng hình thành từ nhiều lĩnh vực khác nhau, học hỏi lẫn nhau và luôn sàng lọc cẩn thận các doanh nghiệp muốn tham gia. Thông qua việc kiểm tra đó, hiện nay tại đây đã hình thành cộng đồng với 3000 người thuộc 70 quốc gia, đa dạng về lĩnh vực, quy mô và quốc tịch.

Vào tháng 5 năm nay, họ đã tổ chức “Creative Code” – chương trình thúc đẩy sáng tạo mới trong nhiều lĩnh vực như nghệ thuật, công nghệ, kinh doanh. Từ trước đến nay Factory luôn nuôi dưỡng tư duy đổi mới và xây dựng cái nhìn đa diện trong các thành viên. Tuy nhiên trong tương lai họ sẽ nỗ lực hơn nữa trong việc đổi mới thông qua đa dạng lĩnh vực.

Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Martin Eyerer – đảm nhận chức vụ Chief Innovation Officer của Factory.

Silicon Allee

Silicon Allee cũng là một cộng đồng bắt đầu năm 2011 nhưng nơi khởi điểm khác với Factory. 2 người khởi nghiệp là Schuyler Deerman và Travis Todd đều đến từ Mỹ. Silicon Allee được xây dựng trên nền tảng cộng đồng để hình thành hệ sinh thái phiên bản Berlin dựa trên những kinh nghiệm của bản thân họ ở chính cái nôi của start up – vùng vịnh San Francisco.

Năm 2016 – 5 năm sau khi cộng đồng được hình thành, không gian “Campus” được xây dựng và có thể nói nó như là biểu tượng của cộng đồng này. Nhận sản xuất cho Factory, các nhà khởi nghiệp đã xây dựng không gian 6 tầng khoảng 8.000m2 bao gồm các căn hộ trang bị không gian coworking, cafe, môi trường coliving tại khu trung tâm Berlin để nuôi dưỡng cộng đồng thông qua mặc, ăn, ở và di chuyển.

Hiện nay, bên cạnh việc vận hành không gian coworking và tổ chức sự kiện định kỳ, họ còn phát hành tạp chí tập hợp thông tin mới nhất về startup tại Berlin. Cũng giống như Factory, họ được đánh giá là cộng đồng startup năng động, đa dạng màu sắc quốc tế.

Tôi đã có buổi phỏng vấn với ông Travis Todd – 1 trong những người sáng lập Silicon Allee.

Martin Eyerer (trái) và Travis Todd (phải)

Factory đã chuyển từ không gian sáng tạo chung → cộng đồng và Silicon Allee đã bổ sung thêm không gian sinh sống chung trên nền tảng cộng đồng được xây dựng nên trước đó. Vậy điều cốt lõi để hình thành cộng đồng thực hiện sự đổi mới mang tính tự giác học được từ 2 cộng đồng tương phản này là gì? Qua câu chuyện của họ, ta thấy nổi bật lên một vài điểm sau.

Không gian vật lý là điều không thể thiếu

Trước tiên, tôi đã hỏi trong bối cảnh hiện nay, khi mà mọi người có thể kết nối online và làm việc với nhau vậy thì có cần không gian vật lí hay không? Ý kiến của 2 người đều là “Không gian là yếu tố quan trọng trong xây dựng cộng đồng”.

Ông Eyerer đến từ Factory đã chia sẻ rằng “giao tiếp số không thể thay thế cho việc giao lưu trực tiếp của con người”. Đặc biệt chúng ta sẽ tin tưởng khả năng tồn tại của khuôn viên và sự giao lưu vật lí trong xây dựng cộng đồng. Bản thân chúng ta không bị nơi làm việc điều khiển nhưng chính môi trường làm việc chung là một trong những yếu tố quan trọng đối với tính sáng tạo hiệu quả và sự đổi mới. Ông Todd cũng đồng quan điểm với ông Eyerer rằng “đối với con người đã xây dựng nên cộng đồng hàng vạn năm mà không sử dụng giao tiếp số, thì việc giao lưu thực tế là điều quan trọng nhất”.

Điều quan trọng bên cạnh việc “cùng chung trong một không gian”: Cách cư xử trong cộng đồng

Không gian làm việc chung được coi như biểu tượng của cộng đồng. Tuy nhiên nó chỉ là nơi tập trung những con người có sở thích và mục đích nhất định. Ngoài không gian vật lí thì cần điều gì khác cho cộng đồng?

Đối với Factory, quy mô hoạt động được yêu cầu đối với doanh nghiệp tham gia hay áp dụng triệt để cách cư xử là chìa khóa của cộng đồng. Theo Eyerer, để trở thành một thành viên của cộng đồng tại Factory thì việc làm việc cùng nhau theo cách cư xử với tính tự giác cao với tư thế luôn sẵn sàng cống hiến cho doanh nghiệp tham gia hơn là việc tích cực gặp gỡ những người sử dụng khác như là các không gian coworking thông thường giới thiệu cho người hoặc doanh nghiệp tham gia.

Tại Factory, tư tưởng “share and give” được áp dụng triệt để và làm rõ rằng cách cư xử chung của mọi thành viên là tâm thế rằng mình có thể đưa ra được điều gì hay có thể hoàn trả lại điều gì cho cộng đồng. Việc có thể tiếp nhận tư tưởng đó hay không sẽ trở thành chìa khóa trong việc xây dựng sự tin tưởng lẫn nhau giữa các doanh nghiệp thuê và góp phần hình thành cộng đồng mang giá trị.

Lí do Factory chú ý đến tư tưởng cống hiến là vì suy nghĩ việc đổi mới yêu cầu đối với cộng đồng là việc thay đổi cách nhìn đối với sự vật sự việc. Mỗi năm Factory tổ chức khoảng 600 sự kiện như workshop hay master class, họ luôn mang tư tưởng cống hiến, cùng nhau đưa ra các cách nhìn khác nhau, phá vỡ mọi khái niệm cố định. Nhờ đó giúp hình thành lên văn hóa “nhìn nhận, sửa chữa vấn đề từ nhiều quan điểm khác nhau và sáng tạo”. Tinh thần “share and give” được thống nhất làm nâng cao giá trị sự kiện và mang lại ý thức mới cho các nhân viên.

Việc thay đổi lớn chất lượng của ý thức đó chính là việc tìm ra tình hình một cách chính xác trong tính đa dạng của của thành viên hình thành lên cộng đồng. Eyerer có chia sẻ rằng khó khăn nhất trong xây dựng cộng đồng là khi buộc phải từ chối cho một doanh nghiệp có hứng thú thuê vì việc chọn lựa thành viên. Gần đây họ đã điều chỉnh các mục lựa chọn người thuê và quyết định thêm cả các nghệ sĩ và người làm nhạc vào cộng đồng nên hiện nay họ đã chào đón cả nhũng người có mong muốn thuê mà trước đây đã buộc phải từ chối.

Chọn doanh nghiệp thuê không phải là tạo sự riêng biệt mà là để chọn và kết hợp đúng người. Lí do cộng đồng Factory tạo sự khác biệt rõ với các cộng đồng không gian coworking khác là thông qua việc chọn doanh nghiệp thuê như vậy sẽ thúc đẩy hợp tác dưới hình thức có thể nhìn thấy bằng mắt dựa trên cách ứng xử “cống hiến” của những người trong các lĩnh vực khác mang các quan điểm khác nhau.

Sức mạnh của cộng đồng tỷ lệ thuận với số sở thích chung

So sánh với Factory – nơi tăng cường sự đoàn kết của cộng đồng bằng cách ứng xử hay thái độ thì Todd của Silicon Allee lại cho rằng số sở thích hay vấn đề chung thể hiện sức mạnh của cộng đồng.

Cộng đồng tại Silicon Allee chính là nơi tập hợp các sở thích và đối tượng của các vấn đề, chia sẻ chúng với nhiều thành viên. Có rất nhiều vấn đề là điểm chung của nguồn nhân lực quốc tế như các thành viên sinh ra ở những nước khác nhau, phương pháp kinh doanh bằng tiếng mẹ đẻ hay vấn đề cho visa lao động, nhớ nhà…Todd cho rằng số lượng các vấn đề này liên quan trực tiếp đến sức mạnh của cộng đồng.

Vậy thì liệu có phải cộng đồng do Todd xây dựng bằng phương pháp như cộng đồng thung lũng silicon nơi nỗ lực trong các vấn đề chung của thế giới đến Berlin hay không? Khi tôi hỏi trực tiếp ông Todd về vấn đề này đã nhận được câu trả lời rằng không phải như vậy.

Ông đã nói rằng bất kỳ thành phố nào cũng mang giá trị văn hóa đặc trưng, Berlin cũng vậy. Tính độc lập của người dân Berlin mà tôi đã nói đến trong kỳ trước mạnh hơn tại Mỹ, thêm vào đó Berlin có tính sáng tạo mang chủ nghĩa hòa bình không phù hợp với cách suy nghĩ theo chủ nghĩa tư bản tại thung lũng silicon. Thực tế Todd cũng giống với Scott – người điều hành Baumhaus nhắc đến trong số trước là coi trọng tư tưởng nhiều thành viên trong cộng đồng cùng hướng tới một vấn đề hơn bất cứ điều gì. Điều quan trọng đối với một cộng đồng tích cực là ngăn chặn mô hình thống trị “phải ưu tiên suy nghĩ của ai đó”.

Dấu hiệu khi cộng đồng tự giác ra đời

Eyerer đã bổ sung thêm “nếu dự tính thực hiện đổi mới thì chỉ cơ cấu tổ chức thôi là không đủ. Bất kể là có cái nhìn đa chiều hay có vấn đề chung thì vẫn có giới hạn trong việc kết hợp con người chỉ bằng việc “cùng hợp tác”. Nếu bạn có không gian vật lí thì việc quan trọng là tạo ra sự hợp tác. Vì vậy tinh thần tự giác của của các thành viên rất là yếu tố không thể thiếu và cần một cơ chế khuyến khích điều đó. Tôi đã nhận thấy một thông điệp mạnh mẽ từ 2 nhà sáng lập cộng đồng rằng cộng đồng bắt đầu thực hiện chức năng của mình trong tìm kiếm cách ứng xử trong cộng đồng và sự tồn tại của những thành viên biến nó thành hành động.

Trên thực tế tại Factory, các câu lạc bộ và hội nhóm được sinh ra từ tư tưởng “cống hiến” tự giác của các thành viên. Ví dụ như tập hợp những thành viên cùng có sở thích về lĩnh vực IoT và nói về nhiều chủ đề. Vai trò ban đầu với tư cách là người sở hữu cộng đồng là nuôi dưỡng cộng đồng cho đến khi nó có thể hỗ trợ cho cộng đồng sinh ra tự giác như vậy. Có lẽ sẽ mất vài năm để xây dựng lên cộng đồng như vậy nhưng nếu có thể thấy các hoạt động tự giác của các thành viên thì đó có thể xem như là một tiêu chí thành công trong hoạt động của một cộng đồng tốt.

Lời kết

Qua buổi phóng vấn với 2 người chúng ta đã nhận thấy rằng khi vận hành một cộng đồng cần yêu cầu rõ “tư tưởng cần có với tư cách là một thành viên của cộng đồng” đối với các thành viên. Có lẽ nếu những người có cùng vấn đề hoặc sở thích chung tập hợp lại thì đó được gọi là cộng đồng nhưng một cộng đồng đáng để tham gia cần có một cơ chế đặc biệt.

Eyerer và Todd đã cho chúng ta thấy được một phương diện mới của nước Đức. Tiếp theo đây ta sẽ nhận được câu trả lời như thế nào khi hỏi họ về cộng đồng? Tôi cũng muốn được biết về ý kiến của 2 người đi trước thời đại.

Người đóng góp

Kazumasa IkomaPhụ trách nghiên cứu tại Frontier Consulting. Dựa trên kinh nghiệm trong khoảng thời gian đảm nhiệm vai trò quản lý văn phòng tại San Francisco, anh tiến hành nghiên cứu về thiết kế văn phòng, văn hoá doanh nghiệp, phong cách làm việc tại Bờ biển Tây, và giới thiệu về hình thái văn phòng lấy con người làm trung tâm.

    

    Most Popular

    1. Ghé thăm văn phòng Shopee – một trong những văn phòng đẹp nhất Việt Nam
      [DESIGN]Ghé thăm văn phòng Shopee – một trong những văn phòng đẹp nhất V…
    2. Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 1) – Adapter và chiến lược thị trường ngách
      [CULTURE]Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 1) – Ada…
    3. Văn phòng thiết kế độc đáo lấy cảm hứng từ hình ảnh làng Việt: The Purpose Group – Ngôi làng mở tạo các ý tưởng đầy mục đích
      [DESIGN]Văn phòng thiết kế độc đáo lấy cảm hứng từ hình ảnh làng Việt: The Pur…
    4. Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 4) – Toong Coworking space & Cuộc đối thoại giữa truyền thống và tương lai
      [CULTURE]Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 4) – Too…
    5. Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 2) – KiCoworking và hệ sinh thái khởi nghiệp năng động
      [CULTURE]Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 2) – KiC…
    6. Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 6) – CirCO Coworking space – Ngôi nhà của mạng lưới khởi nghiệp trẻ Việt Nam VYE
      [CULTURE]Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 6) – Cir…
    7. Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 3) – Phỏng vấn nữ CEO của eSpace co-working mới ra mắt tại Hà Nội
      [CULTURE]Xu thế “coworking space” tại Việt Nam (Phần 3) – Phỏng vấn nữ CEO của…
    8. Fram^ – Mang Văn hóa Scandinavia đến Việt Nam
      [CULTURE]Fram^ – Mang Văn hóa Scandinavia đến Việt Nam

    Facebook

    Instagram