Worker's Resort

CULTURE

SHARE

[Phần sau] Tìm hiểu về cải cách phong cách làm việc tại GAFA – Corporate campus mà 4 doanh nghiệp công nghệ lớn trên thế giới đang đưa vào

[August 14, 2018] BY Kazumasa Ikoma

Ở phần sau, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về các campus của 4 doanh nghiệp công nghệ hàng đầu là Google, Apple, Facebook, Amazon. Campus của họ có thể nói là độc đáo và duy nhất trên thế giới. Song không dừng lại ở đó, họ vẫn đang tiếp tục bắt tay xây dựng những campus mới hơn nữa.

Amazon cuối cùng cũng đã cho ra mắt Amazon Spheres – văn phòng mới hình cầu – vào ngày 29 tháng trước tại trung tâm thành phố Seattle. Xây dựng tại vị trí có thể dễ dàng đi bộ tới trụ sở tổng công ty cũng nằm tại Seattle, Amazon Spheres giúp mở rộng chức năng của trụ sở tổng công ty. Apple Park – trụ sở mới Apple tại Cupertino bang California –  còn được gọi là “tàu vũ trụ” cũng sắp hoàn thành. Ngay trước thời điểm hoàn thành, Apple lại công bố xây dựng corporate campus mới, gia tăng số lượng campus tại đây. Google cũng đang chuẩn bị cho việc xây dựng trụ sở chính khổng lồ tại Luân Đôn riêng biệt với trụ sở chính toàn cầu đang đặt tại Moutain View.

Nghe nói Facebook cũng đang tiến hành kế hoạch xây dựng “Corporate city” (thành phố hợp tác) khổng lồ bên cạnh corporate campus với hệ sinh thái thiên nhiên phong phú và vô cùng nổi tiếng được xây dựng năm 2015.

Chúng tôi xin tóm lược những đặc trưng của corporate hiện nay với tâm điểm xoay quanh bộ tứ GAFA.

1.Mô hình ngoại thành và mô hình nội thành

Khi nói đến corporate ngày nay, một vấn đề được đưa ra bàn bạc là đặt ở ngoại thành hay đặt trong nội thành.

Mô hình ngoại thành

Như trình bày ở trên, việc xây dựng corporate campus ở ngoại thành nhằm đảm bảo mặt bằng rộng rãi cho đến nay vẫn là xu thế chủ yếu. Thực tế 3 công ty là Google, Apple, Facebook trong GAFA cũng đang triển khai xây dựng campus trên những mặt bằng lớn.

Không khó hình dung lý do vì sao mặt bằng lớn lại được ưa chuộng. Lý do đầu tiên đó là mặt bằng lớn sẽ cung cấp nhiều cơ sở hạ tầng cũng như dịch vụ cho nhân viên. Không cần phải cố nén cho vừa không gian những cơ sở hạ tầng như vườn thiên nhiên hay sân thể thao. Hơn nữa giá đất tại ngoại thành cũng rẻ hơn trong nội thành rất nhiều.

Ngoài ra, khi cần tập trung nhân viên, không gian mở theo chiều ngang thay vì xếp chồng theo chiều dọc giúp xếp được nhiều nhân viên trong cùng một tầng và tạo môi trường dễ giao lưu giữa những nhân viên với nhau. Càng những doanh nghiệp lớn có đông nhân viên thì sự hợp tác lại càng có giá trị hơn.

Khi đi ra ngoại thành, đương nhiên sẽ có xe buýt chuyên đưa đón nhân viên sống tại khu vực trung tâm giống như Google. So với Nhật Bản thì Mỹ là đất nước mà việc di chuyển đi làm bằng xe là điều đương nhiên, nên việc này không khó thực hiện. Cũng có những nhân viên tìm nhà gần văn phòng, và họ hoàn toàn có thể mua hay ký hợp đồng thuê nhà với giá rẻ hơn so với nội thành. (Tuy nhiên, giá tại Mountain view nơi Google hay những doanh nghiệp công nghệ lớn ngày trước đã lựa chọn trong mục tiêu dài hạn của mình ở thời điểm hiện tại đang tăng vọt.)

Mô hình nội thành

Trái với corporate campus trước đây, giờ campus được xây dựng ở nội thành đang dần tăng. Trong GAFA, có thể kể đến Amazon. Amazon Spheres là công trình vườn cây khổng lồ trong nhà kính cách tổng công ty Seattle chỉ 10 phút đi bộ, là văn phòng mới nơi nhân viên có thể họp hay làm việc giữa rất nhiều cây xanh – nhân tố hỗ trợ đắc lực trong việc thúc đẩy sáng tạo của nhân viên. Amazon được biết đến là doanh nghiệp không có các phúc lợi thường thấy tại các doanh nghiệp lớn ở Silicon Valley như miễn phí bữa ăn trưa, chi phí vệ sinh, chăm sóc sức khỏe, corporate campus của ông lớn này cũng ít công năng vật lý hơn, nhưng thay vào đó họ sở hữu vị trí campus đẹp.

Quan điểm “đặt trụ sở tại vị trí tốt để dễ dàng tuyển dụng được những nhân sự ưu tú” ngày càng lan rộng tại doanh nghiệp Mỹ hiện nay. Thực tế đối với thế hệ Millennium thì việc có thể rút ngắn thời gian đi làm là yếu tố quan trọng khi lựa chọn nơi làm việc hoặc chuyển việc. CEO của Amazon – ông Jeff Bezos cũng cân nhắc rất nhiều khi lựa chọn đặt campus ở nội thành. “Tôi muốn làm sao nhân viên không phải rời xa thành phố Seatle”.

Bài viết liên quan: 3 điểm doanh nghiệp Mỹ chú trọng khi lựa chọn văn phòng

Corporate campus mô hình nội thành là xu hướng chung chứ không chỉ riêng đối với GAFA. Công ty công nghệ tầm cỡ thế giới tại Trung Quốc là Tencent đang thực hiện “campus hóa” văn phòng tại toà nhà văn phòng “như bay trên bầu trời” mà Tencent đã xây dựng tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Đây là sản phẩm của NBBJ – phụ trách thiết kế văn phòng lớn của rất nhiều doanh nghiệp công nghệ khác ngoài Amazon Sphere vừa kể trên.

Một ví dụ khác nữa là trụ sở mới hoàn thành vào tháng 11 năm ngoái tại San Francisco của Salesforce không chỉ là tòa nhà cao tầng ở nội thành mà còn đang trong quá trình trang bị Salesforce Transit Center kết nối những trạm giao thông tại các khu vực lân cận với công ty tổng. Bên cạnh đó, họ cũng đang có kế hoạch xây dựng Salesforce Park– công viên mà người dân thành phố có thể sử dụng – ở trên tầng thượng với mục đích vừa tận dụng diện tích đất vừa “campus hóa”.

Trụ sở chính của Tencent tại Thâm Quyến (Nguồn ảnh: NBBJ)

Bài viết liên quan: Thời gian di chuyển đi làm dài ảnh hưởng không tốt đến năng suất lao động của nhân viên

Ngoài 4 điểm nêu trên thì 4 yếu tố sau sẽ là cơ sở quyết định nên xây dựng corporate campus ở nội thành hay ngoại thành

1.Tìm kiếm và duy trì được nhân sự

Vị trí của campus thuận tiện cho nhân viên đi lại ở mức độ nào, có cắt giảm được chi phí đi lại cho nhân viên không.

2.Bảo mật

Campus bao gồm phần bên trong tòa nhà và phần bên ngoài tòa nhà như công viên được mở công khai ở mức độ nào.

3.Diện tích mặt sàn

Cần layout sàn linh hoạt rộng rãi chú trọng vào hợp tác hay ưu tiên cơ năng, chia sàn và nơi làm việc theo bộ phận.

4. Chiến lược phát triển và thoái vốn:

Mức độ linh hoạt cần thiết phù hợp với kế hoạch phát triển và thanh lý

2.Tận dụng tối đa thảm thực vật

Một trong những xu hướng thiết kế văn phòng nổi bật những năm gần đây là đưa cây xanh vào văn phòng. Nhiều báo cáo nghiên cứu đã nói về tác động của màu xanh và cây xanh đến việc nâng cao hiệu quả thư giãn và năng lực tập trung của nhân viên.

Thực tế, thảm thực vật được đưa vào trong tất cả những văn phòng GAFA được kỳ vọng đem lại những hiệu quả tích cực nêu trên. Văn phòng mới kể trên của Amazon nhanh chóng trở thành kiến trúc biểu tượng với 3 khối cầu trở thành nhà kính cho thảm thực vật bên trong. Trang báo online Toyo Keizai trích lời ông Dale Alberda – kiến trúc sư phụ trách dự án Amazon Spheres: “Hy vọng không gian xanh trong khối cầu biểu tượng ấy sẽ giúp nhân viên lóe lên nhiều ý tưởng, đánh thức năng lực sáng tạo tiềm ẩn của họ.”

Bên trong Amazon Spheres. Không còn bàn làm việc cố định, mô hình free address giúp nhân viên tự do lựa chọn chỗ làm việc.

Trụ sở chính của Facebook tại Menlo Park bang California hoàn thành năm 2015 cũng xây dựng hệ xanh. Tầng thượng của văn phòng khổng lồ với diện tích mặt sàn rộng lớn có một phần là công viên để nhân viên thư giãn nghỉ ngơi với hơn 100,000 thực vật được nuôi trồng trên 400 cây xanh. “Đây sẽ là nơi giúp nhân viên thư giãn khi bí ý tưởng” ông Lori Goler – CPO của Facebook – nói.

Apple park đang sắp được hoàn thành cũng trồng trên 9000 cây xanh. Trả lời trong một bài phỏng vấn, ông Tim Cook – CEO của Apple – nói “cùng với thiên nhiên, chúng tôi hướng đến một thiết kế thể hiện được sự trong suốt, minh bạch”. Cây xanh và thực vật là nhân tố không thể thiếu khi xây dựng campus đổi mới sáng tạo.

Facebook Campus (Bên trái. Nguồn ảnh: JeffHall) và Apple Park (Bên phải. Nguồn ảnh: App Nama)

3.Phân bổ chức năng của trụ sở chính

Corporate campus hay được xem là cơ sở hạ tầng duy nhất xây dựng xung quanh văn phòng trụ sở chính, tuy nhiên GAFA cũng như rất nhiều doanh nghiệp khác đang dự định xây dựng corporate campus thứ 2 thứ 3. Tính toán đến nguy cơ thiên tai hỏa hại cũng như khủng bố, những doanh nghiệp này tạo thêm một số corporate campus khác và như vậy chức năng dồn hết trong văn phòng trụ sở chính sẽ được phân bổ ra các khu vực khác.

Trụ sở mới Apple park đang được xây dựng của Apple tại Cupertino bang California sắp hoàn thành. Trước thềm hoàn thành, ngày 17 tháng trước họ lại tiếp tục thông báo sẽ xây dựng một văn phòng khác ở Mỹ với mục tiêu nhắm đến là tuyển dụng 20,000 nhân sự cho 5 năm tới. Địa điểm sẽ được công bố trong năm nay.

Amazon cũng đã công bố việc xây dựng trụ sở tổng công ty thứ 2 hoàn toàn khác biệt với Amazon spheres vừa được xây dựng tại địa điểm gần trụ sở tổng công ty ở Seatle. “Trụ sở tổng công ty thứ 2 sẽ có những chức năng tương tự như trụ sở ở Seatle” – CEO Jeff Bezos nói. Họ đang tiến tới xây dựng campus mô hình nội thành thứ 2 như một nơi tích trữ lao động mới phục vụ cho chiến lược mở rộng lĩnh vực hoạt động trong tương lai. Danh sách 20 đô thị ứng viên để đặt campus tiếp theo cũng sắp được hoàn thành.

Google cũng tương tự, đặt trụ sở tại Luân Đôn. Google đã hoàn thành bước tuyển chọn địa điểm và đang chuyển sang bước lựa chọn phương án thiết kế cụ thể. Và như thế, những gã khổng lồ trong lĩnh vực công nghệ với nguồn vốn dồi dào đang triển khai xây dựng campus office khắp nơi trên thế giới, nhân rộng nơi làm việc mới với tư cách doanh nghiệp toàn cầu.

Trụ sở công ty mới dự định xây dựng tại Luân Đôn (Nguồn ảnh: HayesDavidson)

4.Từ Campus phát triển sang thành  “thành phố sinh viên” hay “thành phố nhân viên”

Willow Campus mà Facebook đang lên kế hoạch còn gây sốc hơn cả những corporate campus tiếp theo nói trên của Google, Apple, Amazon. Campus hiện tại của họ đã hoàn thành trong năm 2015, tuy nhiên họ sẽ sử dụng khoảng đất phía sau cho kế hoạch mở rộng. Không dừng lại ở tòa nhà văn phòng rộng lớn và công viên, dự án dự kiến hoàn thành năm 2021 này sẽ là corporate village dành cho nhân viên và gia đình của họ với tòa nhà cho 1500 hộ dân, nhà hàng quán xá, hàng cây xanh hai bên đường dẫn vào khách sạn, phố mua sắm.. Và nó vượt trên cả khái niệm campus, trở thành “thành phố nhân viên” hay “làng nhân viên”.

Thông qua kế hoạch mở rộng campus này, Facebook đã nhấn mạnh về kiến trúc gắn liền với cộng đồng địa phương. Cơ sở hạ tầng nằm trong kế hoạch như một lời khẳng định về sự mở rộng ra đến cộng đồng lân cận, thúc đẩy tuyển dụng lao động trong khụ vực đó. “Network kết nối con người là cái gì đó hư ảo những cũng đồng thời mang hình hài” – CEO Mark Zuckerberg cho thấy thái độ tích cực của mình đối với công trình Willow Campus.

Quá trình để đạt được sự đồng nhất cuộc sống và công việc, hài hòa giữa cuộc sống và công việc đã bước sang đến giai đoạn này. Trong tương lai, GAFA sẽ gia tăng corporate campus như thế nào là điều rất đáng để theo dõi.

Hình ảnh dự kiến của Willow Campus khi hoàn thành (Nguồn ảnh: Blog của Facebook)

Tóm tắt

Corporate campus vẫn chưa được biết đến rộng rãi tại Nhật Bản, tuy nhiên đây chính là nơi làm việc theo kiểu mới, nếu nhìn rộng ra thế giới thì công cuộc cải thiện môi trường làm việc đang bước sang một thời kỳ mới. Không còn tồn tại lối suy nghĩ “cái gì thì phù hợp với văn phòng”, bên cạnh điều doanh nghiệp tìm kiếm thì điều nhân viên kỳ vọng cũng được chú trọng hơn. Việc thiết kế cách làm việc phù hợp với cách sống của họ đang trở thành tiêu chuẩn cơ bản trong thiết kế văn phòng ngày nay cũng như trong thiết kế campus.

Trong giai đoạn chuyển biến mạnh của hình thái văn phòng, chắc chắn chúng ta sẽ còn thấy nhiều cơ sở hạ tầng mà chúng ta không thể mường tượng đến việc chúng có thể xuất hiện trong văn phòng sẽ được đưa vào campus. Xu hướng đó sẽ được chúng tôi tiếp tục cập nhật trong những bài viết tiếp theo.

Nguồn tham khảo:

What do “GAFA” tenants want in their offices?
Amazon wants a second HQ, and it’s got $5 billion to spend
Relax, Apple’s new campus is no Amazon HQ2
The billion-dollar palaces of Apple, Facebook and Google
Facebook is building a new campus that includes 1,500 apartments and a grocery store
All hail the mothership: Norman Foster’s $5bn Apple HQ revealed
Amazon builds a tree-filled crystal jungle in downtown Seattle
Soaring High, but Still Connected
Inside Facebook’s futuristic new headquarters
Apple’s new ‘spaceship’ HQ gets close to nature
Why Google’s ‘landscraper’ London headquarters shows us how cities will look in the future
The Impact of Green Buildings on Cognitive Function
Factors to Consider In Selecting an Urban or Suburban Corporate Campus
Facebook Newsroom: Investing in Menlo Park and the Community
東洋経済ONLINE:奇妙なアマゾン新社屋、なぜこうなった?

 

 

Người đóng góp

Kazumasa IkomaPhụ trách nghiên cứu tại Frontier Consulting. Dựa trên kinh nghiệm trong khoảng thời gian đảm nhiệm vai trò quản lý văn phòng tại San Francisco, anh tiến hành nghiên cứu về thiết kế văn phòng, văn hoá doanh nghiệp, phong cách làm việc tại Bờ biển Tây, và giới thiệu về hình thái văn phòng lấy con người làm trung tâm.